Een crowdfundcampagne
van Architectuurcentrum
Amsterdam
Humane Anonimiteit; het Plan van Gool
Jurgen Hoogendoorn

Humane Anonimiteit; het Plan van Gool

Om de verstarring in de volkshuisvesting uit de jaren 50 te doorbreken, vroeg de toenmalige directeur van de Amsterdamse Woningdienst in 1962 een drietal architecten (Bakema, van Eyck en van Gool) een nieuw concept te ontwikkelen waarbij “een stedenbouwkundige en architectonische woonruimte elkaar gelijk wederkerig bepalen en wel zodanig...ook een eenheid duidelijk voelbaar wordt”. De drie architecten konden het niet eens worden en vormden twee teams die met elkaar de competitie aangingen: team Bakema - Van den Broek - Van Eyck en team Van Gool. Het plan van architect Van Gool heeft mede vanwege het repetitieve element (kostenbesparend) gewonnen.

Het ministerie van Volkshuisvesting (dat toen de volkhuisvesting financierde) was destijds niet blij met deze vooruitstrevende kwalitatief hoogwaardige plannen van Amsterdam en gaf met moeite en na veel onderhandelen toestemming onder het motto “eens maar nooit weer”. Het Plan van Gool, halverwege de zestiger jaren gebouwd, wordt gekenmerkt door 'humane anonimiteit'. Ofwel in je eigen huis moet je jezelf kunnen zijn zonder sociale controle en tegelijkertijd moet de wijk menselijke maat hebben. Ook in dit idee zet de architect zich af van de benauwde jaren 50.

Het Plan van Gool met 1.138 woningen in vijf bouwlagen is misschien wel het grootste brutalistische wooncomplex van Nederland met een verscheidenheid aan woningplattegronden; twee, drie en vier (en een halve) kamerwoningen en 23 atelierwoningen, aviobruggen en veel gemeenschappelijke ruimten. Uniek zijn de de voormalige openbare woonstraten (Het Hoogt, Bovenlangs) die zich op de derde bouwlaag bevinden. Een bijzonder element in de ook zorgvuldig ontworpen openbare ruimte is de “ontmoetingsplek“ van de Cobra kunstenaar Shinkichi Tajiri.

Het vooruitstrevende Plan van Gool trok destijds niet alleen architectuurstudenten van over de hele wereld maar tot op de dag van vandaag ook veel avantgardisten, kunstenaars en hoogopgeleiden die er graag wonen: Aat Veldhoen, Johnny “the selfkicker” van Doorn, ontwerper Friso Kramer, kunstenaar Lieve Prins, de vermaarde Paroolfotograaf Wubbo de Jong, Wilde Romance gitarist Danny Lademacher, Ulco Bed (gitarist van Candy Dulfer), Massih Hutak (rapper, schrijver, leraar) etc. Met de renovatie uit 2013 (na 25 jaar vertraging), waarbij de woningen goed geïsoleerd zijn door o.a. nieuwe gevels, is het Plan van Gool opnieuw actueel voor de toekomst van een opnieuw snelgroeiende stad.

Deel dit verhaal op Facebook
Lees uw verhaal en die van andere Amsterdammers