Een crowdfundcampagne
van Architectuurcentrum
Amsterdam
Onderdoorgang Rijksmuseum
Comité Red de Onderdoorgang

Onderdoorgang Rijksmuseum

Op de fiets door de Onderdoorgang van het Rijksmuseum. Dat is altijd weer een top-ervaring. Een van de mooiste fietspaden ter wereld en een van de wereldwonderen van Amsterdam. En extra bijzonder omdat het verscheidene keren kantje boord was of de onderdoorgang open zou blijven. Om te beginnen was er in 2003 het ontwerp van de Spaanse architecten Cruz en Oritz voor de grote verbouwing van het museum. Dat bevatte een trappartij in het midden van de onderdoorgang over de volle breedte van het fietspad. Fietsers konden prima naast de voetgangers aan de zijkanten rijden, zo verdedigden de architecten en het museum dat idee.

Maar fietsers, voetgangers en buurtbewoners waren daar niet gerust op. De zijkanten zijn helemaal niet zo breed, en voetgangers willen natuurlijk bij de ramen kijken, terwijl daar juist de fietsers zouden moeten rijden. Ook het open trapgat was een punt van zorg. Komt er daardoor geen wind, kou en vocht in het museum? Dat is funest voor de kunstwerken. Als dat na de verbouwing niet goed zou blijken te gaan zou er niets anders opzitten dan de onderdoorgang, die openbare ruimte is, af te sluiten.

De deelraad van Oud-Zuid, verantwoordelijk voor de openbare ruimte, onderkende deze zorgen. In 2005 besloot ze unaniem dat bij de verbouwing de passage ongemoeid moest blijven. Met ruimte voor voetgangers aan de zijkanten en fietsers in het midden. Daarop ontwierpen de architecten de even heldere als elegante ingangen aan de zijkanten die er nu zijn. Hiermee kwam er in 2007 een bouwvergunning voor het officiële verbouwingsplan. Goed geregeld zo zou je denken. Totdat op 1 juli 2008 Wim Pijbes als nieuwe museumdirecteur aantrad. Hij wilde de ingang van het museum toch in de passage en (samen met rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol) promootte hij een “compromis”: Fietsers zouden in de ene helft van de passage rijden, en in de andere helft zou een voetpad komen naast een trap die half zo breed was als de oorspronkelijke. Dit om meer grandeur te geven aan het museum dan “die vier lullige ingangetjes in de hoeken” van het vergunde ontwerp. Met gelikte computerbeelden, veel media aandacht en uitgebreid lobbywerk kreeg Pijbes de handen op elkaar van een nieuwe deelraad. Het bouwplan mocht (weer) worden aangepast. Maar kort daarna werd duidelijk werd dat de planning en de kosten van het verbouwingsplan ernstig uit de hand dreigden te lopen. De door Pijbes bepleite aanpassing zou extra geld en tijd kosten die er beslist niet waren. Exit plan Pijbes dus. Maar nog was het niet beslecht.

Verkondigde het museum in 2005 nog stellig dat er in de zijbeuken voldoende plek was voor fietsers en voetgangers samen (zodat die trap de volle middenbeuk in beslag kon nemen), vanaf 2011 gingen er stemmen op dat zelfs zonder enige trap het te druk zou worden in de passage om fietsers er nog door te laten gaan. De fietsers moesten maar om het museum heen fietsen; dat was volgens onderzoek nog veiliger ook. Gelukkig kon de Fietsersbond laten zien dat het onderzoek niet deugde: fietsers door de onderdoorgang bleek juist veiliger te zijn. Dat was reden voor wethouder Wiebes om vast te houden aan de passage als hoofdnet fiets, en als unieke fietsverbinding. De gemeenteraad ging daarin mee. Op 13 mei 2013 , na bijna 10 jaar afsluiting, ging de onderdoorgang eindelijk ook voor fietsers weer open. Wat een verademing, en wat een overwinning voor fietsend Amsterdam! Het mooiste fietspad van de wereld behouden voor Amsterdam en zijn bezoekers dankzij Comité Red de Onderdoorgang, de Fietsersbond en vele andere Amsterdammers.

Deel dit verhaal op Facebook
Lees uw verhaal en die van andere Amsterdammers